''Öykü nasıl okunur?''

Anadolu Üniversitesi çevrim içi öğrenci topluluklarından Kitap Topluluğu, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oktay Yivli ile bir görüşme gerçekleştirdi.

ESKİŞEHİR 15.02.2021, 13:32 Abone ol: google news
''Öykü nasıl okunur?''

Moderatörlüğünü, Topluluk Koordinatörü Doç. Dr. Gökhan Tunç’un yaptığı sohbette “Öykü Nasıl Okunur?” konusu ele alındı. Sohbette ayrıca öykü türü ve öykünün nasıl yorumlanabileceği konuları tartışıldı. Söyleşinin video kaydını Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sisteminin ekampus.anadolu.edu.tr sayfasının topluluklar bölümünden izleyebilirsiniz.

“Öyküye bilimsel merakım 2011’den itibaren başladı”

Bilimsel olarak öykü okurluğu serüvenini anlatan Prof. Dr. Oktay Yivli; “Öykü okurluğum belli bir yaşa kadar bilimsel bir meraka dönüşmedi. 2012 yılında bilimsel anlamda öykü türü ile ilgilenmeye başladım. Bunun bir sonucu olarak da Cemil Süleyman ile ilgili bir çalışma yaptım. 2012’den 2020’ye kadar olan zaman zarfında öyküye olan ilgimi bilimsel anlamda hep sürdürdüm" dedi.

Batı’da modern öykücülüğün serüveni

Modern öykücülüğün başlangıcının Rönesans ile gerçekleştiğini vurgulayan Yivli, Orta Çağ öykücülüğü ile Rönesans Dönemi’nin farklarından bahsetti. Yivli, modern öykücülüğün gelişimini şu şekilde kaydetti: “Batı’da modern öyküye geçiş anlamında Decameron öyküleri önemli bir yer tutmaktadır. Bunun yanı sıra 19.yy’a kadar Decameron gibi önemli başka eserler de var. Bunlar öykü adına önemli adımlardı. Decameron ile geleneksel hikâyeler arasında belli farklar var. Geleneksel hikâyelerde kutsal daha çok ifade edilirken, Decameron ile beraber daha çok dünyevi bir atmosferin işin içine girdiğini görüyoruz. Burada Rönesans’ın bir yansıması var. Decameron’un doğuşu Rönesans ile başlar, Rönesans’ın oluşturduğu yeni toplumsal sınıflar bu eserlerin konusunu oluşturur. Batı’nın yenilenen belleği, Orta Çağ’da daha dinselken, reform ve Rönesans ile beraber artık daha insan odaklı olmaya başlamıştır. Modern öykü serüveninin temeli Rönesans ve Decameron öyküleri ile beraber atılmıştır. Sonrasında modern öykü 19.yy’da gazeteciliğin önemli atılımı sayesinde tam olarak biçimlenmiştir.

Türk edebiyatında modern öykücülüğün öncüleri

Türk edebiyatında modern öykünün yolculuğuna değinen Yivli, modern öykücülüğün Samipaşazade Sezai ile birlikte başladığını belirti. Yivli, Türk edebiyatı ve modern öykücülük ile ilgili olarak şunlardan söz etti: “Ahmet Mithat’ın öykülerinin çoğunun aslında roman olduğunu, bazılarının da uzun öykü olduğunu görüyoruz.  Türk edebiyatında modern öykünün ilk örneği 1891 senesi itibari ile Samipaşazade Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabıdır. Bu döneme ben modern öykücülüğümüzün klasik devresi demeyi uygun görüyorum. Bu durum 1950’lere kadar devam etti. 1950’lerden itibaren A kuşağı diye isimlendirdiğimiz öykücülerin iç dünyayı daha fazla ön plana çıkartmaları, öznenin bulunuşu gibidir. Yani 1950’den sonra öykülerde birey anlatımı daha çok öne çıkmaya başladı.  Buna modernist öykü diyebiliriz. 1950 ile 1990 arasında bu modernist öykülerin hâkimiyeti var. 1990’lardan sonra ise post-modernist öykücülüğün başladığını söyleyebiliriz."

Öyküyü anlamanın yolu, türüne göre öyküye yaklaşmak

Türk okuyucusunun belki de en çok zorlandığı alanlardan birisinin öyküyü anlamak olduğunu belirten Yivli, öyküyü anlamak konusundaki çözüm yaklaşımını şu sözlerle belirtti: “Biz okuyucular olarak, bir öykünün klasik mi, modernist mi yoksa post-modernist mi olduğunu içindeki türsel kodlardan anlıyoruz. Bu türsel kodlar metinlere nasıl yaklaşılması gerektiğini bize anlatıyor. Eğer karşımızda klasik bir öykü var ise okuyucu, öykünün içindeki illüzyona kendini kaptırabilir, hikâyenin içinde kaybolabilir. Modernist öyküde ise daha çok insanı anlamak bakımından çıkarımlarda bulunabiliriz. Post-modernde ise yazar gibi oyun duygusuna kapılıp, onun gibi edebî metinde dille oyun oynamaya girişebiliriz. Demek ki yaklaşım biçimlerimiz metinden metine farklılık arz ediyor. Öyküyü anlamak için de öykünün türüne göre öyküye yaklaşmak gerekiyor."

Namaz Vakti 27 Şubat 2021
İmsak 06:05
Güneş 07:27
Öğle 13:16
İkindi 16:22
Akşam 18:54
Yatsı 20:12
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Konyaspor 25 31
12. Sivasspor 24 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19