''Öykü nasıl okunur?''

Anadolu Üniversitesi çevrim içi öğrenci topluluklarından Kitap Topluluğu, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oktay Yivli ile bir görüşme gerçekleştirdi.

ESKİŞEHİR 15.02.2021, 13:32 Abone ol: google news
''Öykü nasıl okunur?''

Moderatörlüğünü, Topluluk Koordinatörü Doç. Dr. Gökhan Tunç’un yaptığı sohbette “Öykü Nasıl Okunur?” konusu ele alındı. Sohbette ayrıca öykü türü ve öykünün nasıl yorumlanabileceği konuları tartışıldı. Söyleşinin video kaydını Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sisteminin ekampus.anadolu.edu.tr sayfasının topluluklar bölümünden izleyebilirsiniz.

“Öyküye bilimsel merakım 2011’den itibaren başladı”

Bilimsel olarak öykü okurluğu serüvenini anlatan Prof. Dr. Oktay Yivli; “Öykü okurluğum belli bir yaşa kadar bilimsel bir meraka dönüşmedi. 2012 yılında bilimsel anlamda öykü türü ile ilgilenmeye başladım. Bunun bir sonucu olarak da Cemil Süleyman ile ilgili bir çalışma yaptım. 2012’den 2020’ye kadar olan zaman zarfında öyküye olan ilgimi bilimsel anlamda hep sürdürdüm" dedi.

Batı’da modern öykücülüğün serüveni

Modern öykücülüğün başlangıcının Rönesans ile gerçekleştiğini vurgulayan Yivli, Orta Çağ öykücülüğü ile Rönesans Dönemi’nin farklarından bahsetti. Yivli, modern öykücülüğün gelişimini şu şekilde kaydetti: “Batı’da modern öyküye geçiş anlamında Decameron öyküleri önemli bir yer tutmaktadır. Bunun yanı sıra 19.yy’a kadar Decameron gibi önemli başka eserler de var. Bunlar öykü adına önemli adımlardı. Decameron ile geleneksel hikâyeler arasında belli farklar var. Geleneksel hikâyelerde kutsal daha çok ifade edilirken, Decameron ile beraber daha çok dünyevi bir atmosferin işin içine girdiğini görüyoruz. Burada Rönesans’ın bir yansıması var. Decameron’un doğuşu Rönesans ile başlar, Rönesans’ın oluşturduğu yeni toplumsal sınıflar bu eserlerin konusunu oluşturur. Batı’nın yenilenen belleği, Orta Çağ’da daha dinselken, reform ve Rönesans ile beraber artık daha insan odaklı olmaya başlamıştır. Modern öykü serüveninin temeli Rönesans ve Decameron öyküleri ile beraber atılmıştır. Sonrasında modern öykü 19.yy’da gazeteciliğin önemli atılımı sayesinde tam olarak biçimlenmiştir.

Türk edebiyatında modern öykücülüğün öncüleri

Türk edebiyatında modern öykünün yolculuğuna değinen Yivli, modern öykücülüğün Samipaşazade Sezai ile birlikte başladığını belirti. Yivli, Türk edebiyatı ve modern öykücülük ile ilgili olarak şunlardan söz etti: “Ahmet Mithat’ın öykülerinin çoğunun aslında roman olduğunu, bazılarının da uzun öykü olduğunu görüyoruz.  Türk edebiyatında modern öykünün ilk örneği 1891 senesi itibari ile Samipaşazade Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabıdır. Bu döneme ben modern öykücülüğümüzün klasik devresi demeyi uygun görüyorum. Bu durum 1950’lere kadar devam etti. 1950’lerden itibaren A kuşağı diye isimlendirdiğimiz öykücülerin iç dünyayı daha fazla ön plana çıkartmaları, öznenin bulunuşu gibidir. Yani 1950’den sonra öykülerde birey anlatımı daha çok öne çıkmaya başladı.  Buna modernist öykü diyebiliriz. 1950 ile 1990 arasında bu modernist öykülerin hâkimiyeti var. 1990’lardan sonra ise post-modernist öykücülüğün başladığını söyleyebiliriz."

Öyküyü anlamanın yolu, türüne göre öyküye yaklaşmak

Türk okuyucusunun belki de en çok zorlandığı alanlardan birisinin öyküyü anlamak olduğunu belirten Yivli, öyküyü anlamak konusundaki çözüm yaklaşımını şu sözlerle belirtti: “Biz okuyucular olarak, bir öykünün klasik mi, modernist mi yoksa post-modernist mi olduğunu içindeki türsel kodlardan anlıyoruz. Bu türsel kodlar metinlere nasıl yaklaşılması gerektiğini bize anlatıyor. Eğer karşımızda klasik bir öykü var ise okuyucu, öykünün içindeki illüzyona kendini kaptırabilir, hikâyenin içinde kaybolabilir. Modernist öyküde ise daha çok insanı anlamak bakımından çıkarımlarda bulunabiliriz. Post-modernde ise yazar gibi oyun duygusuna kapılıp, onun gibi edebî metinde dille oyun oynamaya girişebiliriz. Demek ki yaklaşım biçimlerimiz metinden metine farklılık arz ediyor. Öyküyü anlamak için de öykünün türüne göre öyküye yaklaşmak gerekiyor."

açık
Namaz Vakti 07 Mayıs 2021
İmsak 04:06
Güneş 05:45
Öğle 13:00
İkindi 16:51
Akşam 20:05
Yatsı 21:36
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 37 81
2. Fenerbahçe 37 76
3. Galatasaray 37 75
4. Trabzonspor 37 64
5. Sivasspor 37 58
6. Alanyaspor 38 57
7. Hatayspor 37 57
8. Gaziantep FK 37 54
9. Göztepe 37 51
10. Karagümrük 37 51
11. Konyaspor 37 45
12. Rizespor 37 45
13. Antalyaspor 38 43
14. Başakşehir 37 43
15. Malatyaspor 37 41
16. Kasımpaşa 37 40
17. Kayserispor 37 39
18. Ankaragücü 37 38
19. Erzurumspor 38 37
20. Gençlerbirliği 37 35
21. Denizlispor 37 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 33 67
2. Giresunspor 33 67
3. Samsunspor 33 67
4. İstanbulspor 33 61
5. Altay 33 60
6. Altınordu 33 57
7. Ankara Keçiörengücü 33 55
8. Ümraniye 33 50
9. Tuzlaspor 33 47
10. Bursaspor 33 46
11. Bandırmaspor 33 42
12. Boluspor 33 39
13. Balıkesirspor 33 35
14. Adanaspor 33 34
15. Menemenspor 33 34
16. Akhisar Bld.Spor 33 29
17. Ankaraspor 33 26
18. Eskişehirspor 33 8
Takımlar O P
1. Man City 34 80
2. M. United 33 67
3. Leicester City 34 63
4. Chelsea 34 61
5. West Ham 34 58
6. Tottenham 34 56
7. Liverpool 33 54
8. Everton 33 52
9. Arsenal 34 49
10. Aston Villa 33 48
11. Leeds United 34 47
12. Wolverhampton 34 42
13. Crystal Palace 33 38
14. Brighton 34 37
15. Southampton 33 37
16. Burnley 34 36
17. Newcastle 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 34 26
20. Sheffield United 34 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 34 76
2. Real Madrid 34 74
3. Barcelona 34 74
4. Sevilla 34 70
5. Real Sociedad 34 53
6. Villarreal 34 52
7. Real Betis 34 51
8. Granada 34 45
9. Athletic Bilbao 34 45
10. Celta de Vigo 34 44
11. Osasuna 34 40
12. Cádiz 34 40
13. Levante 34 38
14. Valencia 34 36
15. Getafe 34 34
16. Deportivo Alaves 34 31
17. Real Valladolid 34 31
18. Huesca 34 30
19. Elche 34 30
20. Eibar 34 26