19.12.2018, 00:36 1944

Dr.Esin'in Yol Maceraları: Dört kapı, Dört Medeniyet, İZNİK

Bazen çok tanıdık yerler öyle sürprizlerle doludur ki , bildikleriniz öğrendiklerinizin yanında azıcık kalır ve ‘iyi ki gelmişim, gezmişim ama yok yok bu da yetmedi bir daha gelmeliyim’ dersiniz. İşte İznik tam olarak böyle bir yer. Yine gezgin ruhumun ,beni rahat bırakmadığı bir cumartesi yola çıktım. Bir anda İznik ‘e gitmeye karar verdim.

Az çok tarihle, doğal güzelliklerin buluştuğu güzel bir ilçeye gideceğimi daha önce ki ziyaretlerimden biliyordum. Ancak gezmek için gezme ile yazmak için gezmenin arasında hissedilir bir fark oluyor. Buraları görmeyen bir göze neleri aktarabilirim diye yazan kişiyi tatlı telaşlar sarıyor … İznik koca koca surlarla çevrili Türkiye’nin beşinci büyük gölünün kıyısında. Buram buram tarih kokan, gölüyle, yeşiliyle, ılıcasıyla ,topraklarının bereketiyle bence aşırı mütevazi bir ilçe. Tarih boyunca dört medeniyete ve çok önemli olaylara ev sahipliği yapmış. Roma , Bizans , Selçuklu ve Osmanlı’nın izlerini bıraktığı eski bir başkent.Şehir vakti zamanında yaklaşık beş kilometrelik surlarla çevrilmiş.Bu surlardan içeri girmek içinde dört kapısı varmış; Lefke Kapı,İstanbul Kapı,Göl kapı ve Yenişehir kapı.Bugün en iyi durumda bulunan,Lefke Kapı ve Yenişehir Kapı. Bu dört kapının kesişim noktası ise Ayasofya.

""

Burası Hıristiyan âlemi için son derece önemli bir mabet. M.S. 325 de Tüm dünyadan piskoposların katıldığı ilk büyük dini toplantı si (eküm enik) burada yapılmış. Ayrıca yine M.S. 787 7.Eküm enik yine İznik’ te toplanmış. 1962 yılında da Papa tarafından Kudüs ve Vatikan‘dan sonra 3.kutsal kent ilan edilmiş. İznik isminin günümüze gelişi de çok enteresan milattan öncesinde Roma imparatoru Büyük İskender’ in generallerden biri şehre karısının ismini veriyor "NICEA" Roma İmparatorluğu’ndan sonra Bizanslılar şehre hakim olmuş. Selçukluların şahlandığı dönemde de Kutalmışoğlu Süleyman Şah şehri fetheder ve ‘Nicea’ nin izi’ anlamında” İZNİK” yapar. İşte İznik bir kadın ismiyle başlayan hayatina tarihi eserlerle bezenmiş süslü bir Anadolu kenti olarak devam eder. Şimdi gelelim Osmanlı döneminde neler olmuş bu güzel ilçede?. Açıkçası hep düşündüm ‘İznik’ i bir yazıya sığdırabilir miyim?’diye

""

Beni bu düşünceye sevk eden ise, burada Osmanlı dönemine de ait ayakta kalmış ,o kadar çok eser var ki. Kimisi şanslı ve güzel restorasyonlar geçirmiş. Kimine ise bahtsız ve kötü restorasyonlar yapılmış. Öyle ya da böyle bugüne ulaşmış olmaları çok değerli. 1331’ de Orhangazi şehri fethedince ilk olarak Eküm Enik ‘in toplandığı Ayasofya’ nın çan kulesini minareye dönüştürmüş. Adı da Orhan Camii olmuş. Zaman içerisinde başından geçenlere rağmen 2011 de hem turizme hem de ibadete açılmış. Şöyle ki mabedin içini, tarihi bir bina olarak gezerken aynı çatı altında ibadete açık ,ayrılmış bir bölüm var. Ayrıca belirtmeden geçmek istemiyorum .İznik’ i gezmeye başlamadan önce, Ayasofya nin hemen yanı başındaki turizm danışma bürosundan ya da ana çarşı girişinde ki belediyeden İznik’ le ilgili hiç ummadığınız kadar özenle hazırlanmış harita ve dokümanlara ulaşabiliyorsunuz.

""

Hacı Özbek camii ilk Osmanlı camisi. Tek kubbeli ve mescidden hallice diyelim.İlk Osmanlı medresesi olan Hayrettin Paşa Medresesi ne yazık ki günümüz e ulaşamamış. Orhangazi’ nin eşi olan Nilüfer Hatun ‘un yaptırdığı imaret günümüz de İznik müzesi olarak hizmet veriyor. Yeşil cami ise minaresindeki çinileriyle meşhur. Namaz vakitlerinde ziyaretçilerden , ibadet için en çok rağbet gören camilerden diyebiliriz. Çini demişken’ İznik ve çiniler ayrı’ bir yazı olacak kadar engin bir konu .Ancak türkuaz,lazuli laciverti ve mercan kırmızısı en temel İznik çinisi renkleri.Hele ki mercan kırmızısının formülünün hâlâ tam olarak bulunamadığı söyleniyor. Daha sayabileceğimiz bir çok cami olmasına rağmen son olarak Eşrefzade camiinden bahsedeceğim.

""

Eşrefoğlu, Osmanlı Devleti’nin kuruluş devrinin sonlarıyla, yükseliş devri arasında yaşamış, ilim, irfan, irşat ve çeşitli sebeplerle yaptığı gezilerde Bursa, Ankara, Hama gibi şehirlerde bulunmuştur. Eşrefoğlu Rûmî; Anadolu’nun Türkleşmesi ve Türklerin İslamiyet’i hayat tarzı haline getirmelerinde rol alan ve Anadolu’da Mevlevilikten sonra Ehl-i Sünnet tarikatlarının yayılmasında emeği geçen önemli mutasavvıflarımızdan biridir. Halen de ismini tasiyan caminin bahçesinde sonsuz dinlencesindedir.Su iki mısrası hep beni anlatiyor gibi gelir "gâh muti ,gâh asiyem gâh âlim, gâh asiyim "(bazen itaatkâr bazen asiyim ,bazen âlim bazen cahilim) Osmanlı demişsek illaki hamamlar da olacaktır. Bilenen ve halen kullanılan Hacı Hamza hamamı vardir Son olarak.Keramet kaplıcasından bahsedeceğim.İznik gölünün kenarından kıyı kıyı giderken Orhangazi ilcesine ye 18 km kala yoldan dağa doğru 1 km gittiğinizde ve kaplıca tabelasından aşağı doğru baktığınızda sımsıkı ağaçların arasından doğal kaplıca havuzunu görüyorsunuz. Kükürtten zengin ılıcacık suyuna kendinizi bırakın. derim.Ohhh harika ...Son derece iptidaide olsa beni mutlu etti. İznik gez gez , yaz yaz bitecek gibi değil. Gezdiğim ama sığdıramadığım bir sürü yer kaldı diyebilirim.

Şimdilik hoşça kalın, sağlıkla kalın ama illa ki benimle kalın ...

""

 

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner6
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 23 Şubat 2020
İmsak 06:10
Güneş 07:33
Öğle 13:16
İkindi 16:19
Akşam 18:50
Yatsı 20:08
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 45
2. Sivasspor 23 45
3. Başakşehir 22 43
4. Galatasaray 22 42
5. Alanyaspor 23 39
6. Fenerbahçe 22 38
7. Beşiktaş 23 37
8. Göztepe 22 34
9. Gaziantep FK 23 31
10. Malatyaspor 21 24
11. Gençlerbirliği 22 24
12. Denizlispor 22 24
13. Çaykur Rizespor 21 24
14. Antalyaspor 22 22
15. Konyaspor 23 21
16. Ankaragücü 22 20
17. Kasımpaşa 22 16
18. Kayserispor 23 16
Takımlar O P
1. Hatayspor 23 45
2. Erzurum BB 23 42
3. Bursaspor 23 39
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fatih Karagümrük 23 34
6. Keçiörengücü 23 32
7. Ümraniye 23 32
8. Akhisar Bld.Spor 23 32
9. Menemen Belediyespor 23 32
10. Altay 22 31
11. Giresunspor 21 28
12. Balıkesirspor 22 28
13. İstanbulspor 21 26
14. Altınordu 23 24
15. Osmanlıspor 23 21
16. Adanaspor 22 18
17. Eskişehirspor 23 16
18. Boluspor 22 16
Takımlar O P
1. Liverpool 26 76
2. Man City 27 57
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 44
5. Tottenham 27 40
6. Sheffield United 27 40
7. M. United 26 38
8. Burnley 27 37
9. Wolverhampton 26 36
10. Everton 26 36
11. Arsenal 26 34
12. Southampton 27 34
13. Crystal Palace 27 33
14. Newcastle 27 31
15. Brighton 27 28
16. Bournemouth 27 26
17. Aston Villa 27 25
18. West Ham 26 24
19. Watford 26 24
20. Norwich City 26 18
Takımlar O P
1. Barcelona 25 55
2. Real Madrid 25 53
3. Getafe 24 42
4. Real Sociedad 24 40
5. Atletico Madrid 24 40
6. Sevilla 24 40
7. Villarreal 24 38
8. Valencia 25 38
9. Granada 24 33
10. Levante 25 32
11. Athletic Bilbao 24 31
12. Osasuna 24 31
13. Real Betis 25 30
14. Deportivo Alaves 24 27
15. Real Valladolid 24 26
16. Eibar 24 24
17. Celta de Vigo 25 24
18. Mallorca 25 22
19. Leganés 25 19
20. Espanyol 24 19