26.02.2020, 14:14 107

Devletten aşiret geleneğine mi

Her devletin kendine özgü bir yol haritası vardır. Bu yol haritası, tarihsel geçmiş, yaşanılan coğrafyadaki potansiyel müttefikler ve tarihsel/potansiyel hasımlar, ekonomik politik hedefler, ülkenin ve milletin gelecek tasarımı dikkate alınarak oluşturulur.

Komünal dönemden başlayarak devlet öncesi ve devletli toplumdan günümüze uzanan süreçte temsil konusuna özel bir önem verilmiştir. Bir devletin muhatap devlet katındaki temsili sıradan bir görev olarak kabul edilmemiştir. Muhatap devlet nazarındaki etkinin, saygınlığın, gerekirse caydırıcılığın oluşturulması ve sonuç olarak çıkarların en üst düzeyde temsil edilmesi için yetenekli diplomatlara ihtiyaç duyulmuştur. Ciddi devlet geleneğine dayalı, özel yetenek, eğitim, deneyim ve birikim isteyen diplomasinin ortaya çıkışının kısa hikayesiyle konuya girmiş olduk.

BÜYÜKELÇİLİK OLGUNLUK DÖNEMİ GÖREVİDİR

Büyükelçiler, gönderildiği ülkede devletini temsil eder. Büyükelçilik olgunluk dönemi görevidir. Çömez olarak girilen dışişleri koridorlarında geçecek uzun yılların gözlem ve duyuma dayalı birikimi, meslek büyüklerinin uyarı ve öğütleriyle harmanlanıp demlenecektir. Konsolos ve büyükelçilerin temsil ve davranış pratiğinin ön görünümü ile düşünsel arka planı arasındaki farklılıklar zamanla anlam kazanacaktır. Bu süreçte pratiğin içinde pişecek çömez de yeteneği ve birikimi elverdiği ölçüde kalfalık, ustalık basamaklarını tırmanmaya başlayacaktır.

Büyükelçinin kimlik ve kişiliğinin olmazsa olması kıvrak bir zekaya dayalı yüksek kavrayıştır. İkinci olarak genel tarih bilgisinin yanında içinden çıktığı milletin tarihsel geçmişine ilişkin tevatürden, gerçeklik dışı halüsinasyonlardan uzak yeterli birikimdir. Evrensel ölçütlerde klasik kültürle harmanlanmış diplomatik deneyim, siyasal kültür, kişisel ve toplumsal ilişkilerinde muhatabını etkileyecek kimlik, bulunduğu devletin tarihi, sosyoekonomik potansiyeli, ülkesine yönelik niyetlerini gerçekçi biçimde analiz edebilecek kapasite, öncelikle sahip olması gereken özelliklerdir.

Büyükelçinin yukarıda sayılan özellikleri taşıması halinde görev yaptığı ülkede, ülkesinin, devletinin ve milletinin saygınlığının yükseltilmesinde, muhatap devletle ekonomik, diplomatik, sosyal ilişkilerin geliştirilmesinde, ulusal çıkarların korunmasında olumlu etkisi olacaktır. Aksi durumda, birikimsiz, yeteneksiz, tarih bilincinden, milli duyarlılıktan yoksun bir büyükelçinin, ülkesinin ve devletinin imajının olumsuz algılanmasındaki etkisi onarılamayacak ölçüde yıkıcı sonuçlar doğuracaktır.

DÜNDEN BUGÜNE NE DEĞİŞTİ

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş öncesi, Milli Mücadele yıllarındaki adı ilan edilmemiş devletin adı Türkiye Büyük Millet Meclisi (devleti) Hükümetidir. Adı ilan edilmemiş bu devlet, yasama, yürütme, yargı fonksiyonlarına sahiptir. Vergi ve asker toplamakta, kamu otoritesinin tesisinde devlete ait tüm yetki ve sorumlulukları kullanmakta, yabancı devletlerle ilişki kurmakta, onlar tarafından tanınmakta ve antlaşmalar yapmaktadır. Milli Mücadele döneminin Dış İşleri Bakanlığı (Hariciye Vekaleti) dönem dünyasını sağlıklı değerlendiren, uluslar arası güç dengelerini doğru hesaplayan, ulusal çıkarları ön planda tutan kadrolardan oluşmaktadır. Cumhuriyet’ten sonra da ciddi bir devlet duyarlılığına dönüştürülen bu gelenek son dönemlere kadar özenle sürdürülmüştür.

Yukarıda anlatılanlar ne yazık ki şimdiki zamanın değil yakın geçmişin hikayesidir. 29 Ekim 1923 tarihi ile simgeleşen, ulus devlet, üniter yapı, çağdaş uygarlık, demokratik hukuk devleti, laik yaşamı değişmez yol haritası, varlık nedeni kabul eden Türkiye Cumhuriyeti’nden bahsediyoruz. 29 Ekim 1923 tarihli yol haritasıyla, stratejik devlet projesiyle sorunlu bir anlayışın devlete hakim olması halinde neler yanacaksa günümüzde onlar yaşanmaktadır.

29 Ekim 1923 mirasını reddeden bir anlayışın ülkenin ve devletin dışarıda temsilinde görevlendirdiği kişilerin diplomasi geleneğinden gelip gelmemesi, bölgeyi ve dünyayı doğru analiz edebilecek siyasal-politik birikime sahip olup olmaması kendilerini yetkilendiren irade açısından önemli değildir. Bulunduğu devlette 29 Ekim 1923 kurulumlu Türkiye’nin layıkıyla temsili de önem taşımamaktadır. Bu nedenle, diplomasi kültüründen, tarihsel birikimden yoksunluk, ülkenin ve devletin kuruluş kodlarına duyarsızlık bir eksiklik sayılmamaktadır. Tam aksine, devletin kuruluş kodlarıyla, milli kimlikle, yol haritasıyla doku uyuşmazlığı tercih nedeni olmaktadır.

21. yüzyılın ilk çeyreğinin siyasi tarihi yazılırken, güce ve lidere kayıtsız şartsız bağlılığın yükselen değer olduğu bir ülkeden, yetenek, birikim ve liyakatin nasıl kovulduğunun en çarpıcı örneği olarak günümüz Türkiye’sinin verileceğinden hiç kuşkunuz olmasın!   

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner6
19°
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 14 Temmuz 2020
İmsak 03:45
Güneş 05:35
Öğle 13:09
İkindi 17:05
Akşam 20:33
Yatsı 22:15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 32 66
2. Trabzonspor 32 62
3. Sivasspor 32 57
4. Beşiktaş 32 56
5. Galatasaray 32 52
6. Alanyaspor 32 51
7. Fenerbahçe 32 50
8. Gaziantep FK 32 42
9. Antalyaspor 32 41
10. Göztepe 32 39
11. Kasımpaşa 32 39
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Denizlispor 32 35
14. Konyaspor 32 33
15. Malatyaspor 32 32
16. Çaykur Rizespor 32 32
17. Kayserispor 32 32
18. Ankaragücü 32 29
Takımlar O P
1. Hatayspor 33 63
2. Erzurum BB 33 59
3. Adana Demirspor 33 58
4. Akhisar Bld.Spor 33 57
5. Bursaspor 33 56
6. Fatih Karagümrük 33 53
7. Altay 33 51
8. Keçiörengücü 33 47
9. Ümraniye 33 44
10. Giresunspor 33 44
11. Menemen Belediyespor 33 43
12. İstanbulspor 33 40
13. Balıkesirspor 33 38
14. Altınordu 33 36
15. Boluspor 33 30
16. Osmanlıspor 33 27
17. Adanaspor 33 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 35 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 35 55
7. Sheffield United 35 54
8. Tottenham 35 52
9. Arsenal 35 50
10. Burnley 35 50
11. Everton 35 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 35 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 35 31
19. Aston Villa 35 30
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 36 66
5. Villarreal 36 57
6. Getafe 36 54
7. Real Sociedad 36 54
8. Athletic Bilbao 36 51
9. Valencia 36 50
10. Granada 35 50
11. Osasuna 36 48
12. Levante 36 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 36 39
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 36 36
18. Leganés 36 32
19. Mallorca 36 32
20. Espanyol 36 24